Opgelicht bij een online aankoop? Zo vordert u uw geld terug
Betaald en niets ontvangen, of iets heel anders dan besteld. De meeste mensen berusten daarin omdat de politie er niets mee lijkt te doen. Onterecht: er bestaat een route die uitmondt in de naam en het adres van degene die uw geld heeft gekregen.
Leg uw zaak kosteloos voorEerst dit: om wat voor zaak gaat het?
Niet elke slechte online aankoop is oplichting, en dat onderscheid bepaalt volledig wat u moet doen. Zoek uw situatie op.
-
Een nepwebshop of nepverkoper
U heeft betaald, er komt niets, en de partij is onvindbaar of reageert niet meer. Dit is oplichting. Lees hieronder de vier stappen; die zijn hiervoor geschreven.
-
Een bestaande webshop die niet nakomt
Het bedrijf bestaat en is aanspreekbaar, maar weigert uw retour, levert niet of wijst u door naar de fabrikant. Dat is geen oplichting maar wanprestatie, en daar staat u sterk.
-
Een verkoper buiten de EU
Vaak dropshipping. U heeft juridisch gelijk, maar een Nederlands vonnis krijgt u daar niet uitgevoerd. Uw betaalmethode is hier uw beste kans.
-
Marktplaats, Vinted of Facebook
Kocht u van een particulier, dan geldt geen consumentenkoop: geen bedenktijd, geen wettelijke garantie. Wel gewoon recht op wat is afgesproken.
Vier stappen na oplichting
Doorloop ze in deze volgorde. Stap 3 is de stap die vrijwel niemand kent en die het verschil maakt tussen berusten en uw geld terugkrijgen.
-
Bel dezelfde dag uw bank
Soms kan een betaling nog worden tegengehouden of teruggehaald. Wacht daar niet mee, want die kans verdwijnt binnen uren. Hoeveel u van uw bank kunt verwachten, hangt af van hoe u heeft betaald:
Betaalmethode Uw kansen Creditcard Goed. U kunt een chargeback aanvragen; doe dat wel binnen de termijn die uw maatschappij hanteert. PayPal Goed. De kopersbescherming dekt niet-geleverde en sterk afwijkende bestellingen. Achteraf betalen (Klarna en vergelijkbaar) Goed. Wat u niet heeft ontvangen, hoeft u niet te betalen. Betwist de factuur en betaal niet zomaar door. iDEAL of overboeking Lastig. U heeft de betaling zelf goedgekeurd, dus uw bank vergoedt niets. Ga verder met stap 2 en 3. Verzamel meteen uw bewijs: schermafbeeldingen van de advertentie of webshop, de bestelbevestiging, alle correspondentie en het betaalbewijs. Websites verdwijnen snel.
-
Doe online aangifte bij de politie
Ook als u denkt dat het niets oplevert. Aangifte doet u online met uw DigiD via politie.nl, en oplichting is strafbaar gesteld in artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht.
Belangrijker nog: zonder een kopie van uw aangifte kunt u stap 3 niet zetten. Vul daarnaast het rekeningnummer of de gegevens van de verkoper in bij Controleer verkoopgegevens op de site van de politie, en maak een schermafbeelding van de uitkomst. Ook die heeft u straks nodig.
Ging het via een platform als Marktplaats of Vinted, meld het dan ook daar.
-
Vraag via uw bank de gegevens van de ontvanger op
Dit is de route die de meeste gedupeerden niet kennen: de PNBF, voluit de Procedure NAW-gegevens Begunstigde bij niet-bancaire Fraude. Voldoet u aan de voorwaarden, dan verstrekt uw eigen bank u naam, adres en woonplaats van degene die uw geld heeft ontvangen.
De belangrijkste voorwaarden:
- U heeft zelf betaald via overboeking of een betaalverzoek, bijvoorbeeld een Tikkie
- Zowel uw eigen rekening als die van de ontvanger is een Nederlandse rekening
- De betaling is niet ouder dan dertien maanden
- U heeft online aangifte gedaan en die kopie meegestuurd
- U heeft de verkoopgegevens bij de politie gecontroleerd en de waarschuwing bijgevoegd
- U heeft zelf al geprobeerd het geld terug te krijgen
Neemt uw bank het verzoek in behandeling, dan krijgt de ontvanger eerst drie weken de tijd om vrijwillig terug te betalen. Doet hij dat niet, dan krijgt u zijn gegevens. Nogal wat zaken eindigen al in die drie weken, simpelweg omdat de ander liever niet gevonden wordt.
De precieze voorwaarden staan op de site van Betaalvereniging Nederland en kunnen wijzigen; controleer ze voordat u begint.
-
Nu weet u wie het is: de civiele vordering
Met een naam en adres verandert alles. U kunt de ontvanger aansprakelijk stellen en zo nodig dagvaarden. Gaat het om ten hoogste € 25.000, dan is dat een zaak voor de kantonrechter, en daar is geen advocaat verplicht. Wij kunnen als uw gemachtigde optreden: wij stellen de sommatie en de dagvaarding op en voeren het woord op de zitting.
Kwam het geld op de rekening van iemand die zegt zelf niets met de oplichting te maken te hebben, een zogenoemde geldezel, dan blijft die aansprakelijk voor wat hij ontving. Ook dat is een verhaalbare vordering.
Slachtoffers van online fraude worden opvallend vaak benaderd door partijen die tegen vooruitbetaling beloven het geld terug te halen. Betaal nooit een fors bedrag vooraf aan een onbekende partij, en controleer altijd het KvK-nummer. Wie u echt kan helpen, legt eerst uit welke route er is en wat die kost.
Wanneer procederen geen zin heeft
Wij zeggen het liever vooraf dan achteraf. Een civiele vordering is zinloos in drie situaties.
- De wederpartij blijft onvindbaar. Zonder naam en adres kunt u niemand dagvaarden. Levert de PNBF niets op, dan houdt het op tenzij nader onderzoek de partij alsnog identificeert.
- Er valt niets te halen. Een vonnis tegen iemand zonder inkomen of vermogen is een papieren overwinning waarvoor u wel griffierecht en deurwaarderskosten heeft voorgeschoten.
- De partij zit buiten de EU. Een Nederlands vonnis krijgt u in de meeste van die landen niet uitgevoerd.
Zit de verkoper wél binnen de EU, dan is er meer mogelijk dan mensen denken: het Europees Consumenten Centrum bemiddelt kosteloos, en een vonnis is binnen de Unie in beginsel uitvoerbaar.
Bij een procedure moeten het griffierecht en de deurwaarderskosten worden voorgeschoten. Bij een vordering van een paar honderd euro kan dat de zaak onrendabel maken. Wint u, dan kan de rechter de wederpartij in de proceskosten veroordelen, maar dat is pas geld waard als er verhaal is. Wij rekenen dat vooraf met u door en zeggen eerlijk of het de moeite loont.
Zijn er meer gedupeerden van dezelfde partij, dan kantelt die rekensom. Vorderingen van tien mensen die in samenhang aan de rechter worden voorgelegd, zijn samen wél rendabel waar één vordering van € 300 dat nooit is.
Als de wederpartij eerst gevonden moet worden
Loopt de PNBF vast, of is er betaald via een buitenlandse rekening of een betaaldienstverlener, dan is er eerst onderzoek nodig voordat er iets te procederen valt. Dat is recherchewerk en geen juridisch werk.
Wij werken samen met OplichtingHelpdesk.nl, een initiatief van Recherchebureau Matrix. Zij brengen bewijs en betaalgegevens in kaart, proberen de wederpartij of de ontvanger van het geld te achterhalen en te benaderen, en zoeken uit of uw zaak samenhangt met eerdere meldingen. Blijkt daarna dat een civiele procedure de juiste vervolgstap is, dan komt dat deel bij ons terecht.
Uw zaak laten onderzoeken bij OplichtingHelpdesk →
Wij zijn op hun website vermeld als vaste partner voor civiele procedures. U bent uiteraard vrij een andere weg te kiezen.
Er zijn meer partijen actief op dit terrein. De politie werkt bij online handelsfraude samen met organisaties die namens gedupeerden proberen het geld terug te vorderen, en soms wordt u na uw aangifte daar vanzelf op gewezen. Vergelijk gerust voordat u kiest.
Veelgestelde vragen
Dat hangt af van hoe u heeft betaald. Heeft u de betaling zelf goedgekeurd, dan spreekt men van niet-bancaire fraude en vergoedt uw bank het bedrag in beginsel niet. Bij een creditcard of PayPal kunt u vaak wel een chargeback aanvragen. Betaalde u achteraf via een dienst als Klarna, dan hoeft u niet te betalen voor wat u nooit heeft ontvangen. Bij een gewone overboeking of iDEAL is terughalen het lastigst, maar dan is er nog een route.
PNBF staat voor Procedure NAW-gegevens Begunstigde bij niet-bancaire Fraude. Voldoet u aan de voorwaarden, dan geeft uw bank u naam, adres en woonplaats van degene die uw geld heeft ontvangen. De ontvanger krijgt eerst drie weken om vrijwillig terug te betalen; gebeurt dat niet, dan krijgt u de gegevens. Daarmee weet u wie u kunt aanspreken.
Ja, en niet alleen omdat oplichting strafbaar is. Zonder een kopie van uw aangifte neemt uw bank een PNBF-verzoek niet in behandeling. De aangifte is dus een voorwaarde voor de route die uw geld daadwerkelijk kan opleveren.
Ja, mits u weet wie hij is en er iets te halen valt. Een vordering uit onrechtmatige daad of wanprestatie wordt bij de kantonrechter behandeld wanneer het om ten hoogste 25.000 euro gaat, en daarvoor is geen advocaat verplicht. Wij kunnen als uw gemachtigde optreden.
Kocht u van een particulier, dan is er geen sprake van consumentenkoop. U heeft dan geen bedenktijd en geen wettelijke garantie, maar wel gewoon recht op wat is afgesproken. Betaalt u wel en levert de ander niet, dan is dat wanprestatie en bij misleiding ook oplichting. Meld het daarnaast bij het platform zelf.
Zit de verkoper binnen de EU, dan kunt u terecht bij het Europees Consumenten Centrum en is een vonnis in beginsel uitvoerbaar. Zit hij daarbuiten, bijvoorbeeld bij dropshipping vanuit Azië, dan heeft u juridisch gelijk maar haalt u dat in de praktijk niet. Uw betaalmethode is dan uw beste kans.
Geen oplichting maar een webshop die zich niet aan de regels houdt? Lees meer over uw rechten als consument, over de bedenktijd bij online aankopen en over kopen via Marktplaats en Vinted.